Đakrông – Wikipedia tiếng Việt

Đakrông hay Đa Krông là một huyện biên giới miền núi vùng cao nằm ở phía tây nam tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Huyện Đakrông nằm ở phía tây nam tỉnh Quảng Trị, có vị trí địa lý :
Đa Krông có vị trí quan trọng không chỉ so với tỉnh Quảng Trị mà còn với cả khu vực Bắc Trung Bộ : đây chính là cửa ngõ đi vào thị xã Đông Hà, vào Thừa Thiên Huế, là khu vực nối những huyện Cam Lộ Triệu Phong, Gio Linh, Hải Lăng với huyện Hướng Hóa của tỉnh Quảng Trị là khu vực biên giới tiếp giáp với nước Lào .

Điều kiện tự nhiên[sửa|sửa mã nguồn]

Về địa hình, Đakrông nằm hoàn toàn trên dãy Trường Sơn; cao về phía Đông – Đông Nam thấp về phía Tây – Tây Bắc. Cao nhất là đỉnh Kovalađút 1.251m, thấp nhất là khu vực bãi bồi Ba Lòng 25m. Đồi núi tập trung ở phía Đông Nam của huyện.

Về tài nguyên đất, do chịu tác động ảnh hưởng của nhiều yếu tố tự nhiên khác nhau nên đất đai ở Đakrông rất phong phú và nhiều mẫu mã gồm có bảy loại chính đó là : đất màu tím trên đá sét, đất nâu vàng trên phù sa cổ, đất phù sa bồi, đất đỏ vàng trên đá phiến thạch sét, đất đỏ vàng trên đất mácmaxit và đất vàng nhạt trên đá cát. Nhóm đất có địa hình đồi chiếm hơn 95 diện tích quy hoạnh tương thích trồng những loại cây công nghiệp có giá trị cao như : cafe, tiêu, cao su đặc. Ngoài ra có đất phù sa sông tương thích trồng cây nông nghiệp như bắp, đậu …Về sông ngòi, sông Đakrông bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn ở phía Nam và đông Nam huyện Đakrông có chiều dài 85 km. Sông Quảng Trị chảy qua Đakrông là hợp lưu của hai con sông Đakrông và sông Rào Quán. Thượng lưu gọi là sông Đakrông, hạ lưu gọi là sông Ba Lòng Trong mạng lưới hệ thống sông Đakrông có nhiều con suối tương đối lớn đổ ra như Paây, Scam, Ra Ngao, Ta Sam Ba Le, Rơlay vv … .. Ngoài ra còn có nhiều con suối đổ vào sông Ba Lòng như Khe Làng An, Khe Vẽ, … Sông Đakrông có độ dài ngắn và dốc nên vận tốc chảy cao về mùa mưa lũ thường xảy ra thực trạng lũ lụt lớn. Trên những dòng sông suối Đa Krông đã và đang kiến thiết xây dựng thủy điện nhỏ, hiệu suất lắp máy 10 – 22 MW. Năm 2019 có 5 xí nghiệp sản xuất thuộc Thủy điện Đa Krông với hiệu suất lắp máy gần 80 MW. [ 2 ]

Trong tiếng các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer ở Tây Nguyên và trong tiếng Việt cổ (trước thế kỷ 16, xem Chữ Nôm) thì “đăk” có nghĩa là nước, sông, suối, còn “krông” có nghĩa là sông. Trong lịch sử vùng đất Đakrông từng thuộc các huyện Hướng Hóa, Gio Linh, Cam Lộ, Triệu Phong.

Ngày 17 tháng 12 năm 1996, huyện Đa Krông được xây dựng trên cơ sở :

  • Tách 10 xã: Mò Ó, Hướng Hiệp, Đa Krông, Tà Long, Húc Nghì, Tà Rụt, A Vao, A Ngo, A Bung, Ba Nang thuộc huyện Hướng Hóa
  • Tách 3 xã: Ba Lòng, Hải Phúc, Triệu Nguyên thuộc huyện Triệu Phong.

Khi mới xây dựng, huyện Đa Krông gồm có 13 xã : Mò Ó, Hướng Hiệp, Đa Krông, Tà Long, Húc Nghì, Tà Rụt, A Vao, A Ngo, A Bung, Ba Nang, Ba Lòng, Hải Phúc và Triệu Nguyên. [ 3 ]

Ngày 2 tháng 1 năm 2004, thành lập thị trấn Krông Klang, thị trấn huyện lỵ huyện Đa Krông trên cơ sở 384,70 ha diện tích tự nhiên và 1.616 nhân khẩu của xã Mò Ó, 1.436,30 ha diện tích tự nhiên và 1.010 nhân khẩu của xã Hướng Hiệp.[4]

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Hải Phúc vào xã Ba Lòng. [ 5 ]
Huyện Đakrông có 13 đơn vị chức năng hành chính cấp xã thường trực, gồm có thị xã Krông Klang ( huyện lỵ ) và 12 xã : A Bung, A Ngo, A Vao, Ba Lòng, Ba Nang, Đakrông, Húc Nghì, Hướng Hiệp, Mò Ó, Tà Long, Tà Rụt, Triệu Nguyên .
Dân cư ở đây không chỉ có người Chăm mà gồm cả đồng bào dân tộc bản địa ít người như Vân Kiều, Pa Cô cùng người Kinh định cư truyền kiếp. Từ 1831 khi nhà Nguyễn thành lập tỉnh Quảng Trị thì Đakrông chính thức thuộc về tỉnh Quảng Trị. Từ đó đến 1976, Đakrông thuộc tỉnh Bình Trị Thiên. Đến ngày 18.5.1981, xã Đakrông được xây dựng trên cơ sở sáp nhập những thôn Taliêng, Pa ra Từng, Chân Rò tách từ xã Tà Long và thôn Ba Ngao, Làng Cát, Vùng Kho. Các xã A Túc, A Xốc và Kỳ Nơi thuộc huyện Hướng Hóa nhập vào làm một và lấy tên là A Túc .Dân cư Đakrông ngoài những dân tộc thiểu số như Ba Hy, Vân Kiều, Pa Cô là hầu hết còn có người Kinh sinh sống. Tính đến 2005, Dân số Đakrông khoảng chừng 34.160 người. Mặc dù thành phần dân tộc bản địa phức tạp nhưng trải qua quy trình chung sống vật lộn đấu tranh với vạn vật thiên nhiên và giặc ngoại xâm dân cư Đakrông đã trở thành một khối thống nhất trở thành một bộ phận quan trọng không hề thiếu của cộng đồng cư dân Nước Ta nói chung và Quảng Trị nói riêng .Cộng đồng cư dân sinh sống tiên phong ở trên địa phận huyện Đakrông đó là hội đồng người Ba Hy. Họ sống theo dạng du canh du cư từ ngọn núi này sang ngọn núi khác nhưng sau một thời hạn sinh sống họ gặp phải dịch bệnh và thú dữ tiến công nên đã chuyển di nơi khác sinh sống. Sau khi người Ba Hy dời đi thì những người mới đến định cư ở đây ( còn gọi là người Bru nghĩa là nhũng người sống ở trên cao ). Ngoài người Vân Kiều còn có người Pa cô cư trú ở phía Tây Nam của huyện ở những xã A Túc, A Bung, Tà Rụt .

Ngôn ngữ của đồng bào Vân Kiều gọi là Kado, Kanay, thuộc ngữ hệ Môn – Khơme. Người Vân Kiều, Pa cô sống thành các bản làng gọi là Vil hay Vel mỗi bản thường có 20-30 gia đình. Đứng đầu Vil hay Vel là Aryay vel có thể là người đứng đầu dòng họ hoặc được bầu lên nói chung đó là người có uy tín và trách nhiệm với cộng đồng được cộng đồng tin tưởng. Nhà ở của đồng bào Đakrông đều là nhà sàn lợp bằng lá tranh, mây, sàn lát bằng nứa hoặc gỗ. Giữa hai cộng đồng có nhiều điểm tương đồng về văn hóa như cà răng, căng tai, các mô típ trang trí, hay các câu chuyện dân gian. Sau khi người Kinh lên sinh sống cùng với cộng đồng ở đây dã trở thành một cộng đồng cư dân mới hết sức đoàn kết và gắn bó cùng nhau.

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Mời Bạn Đánh Giá